Zagroda Krzczonowska
Lubelski Plener Artystyczny. Gardzienice - Lublin 2008
WYKONANIE DOKUMENTACJI PROJEKTOWO - KOSZTORYSOWEJ DLA INWESTYCJI "ODBUDOWA I ADAPTACJA GORZELNI NA RZECZ OŚRODKA REGIONALNEGO W GARDZIENICACH".
Zadanie realizowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa NarodowegoNAZWA PROGRAMU OPERACYJNEGO
Rozwój infrastruktury kultury i szkolnictwa artystycznego
RODZAJ ZADANIA
Współfinansowanie przygotowania dokumentacji technicznej dla inwestycji realizowanych w ramach funduszy europejskich (np. projekty architektoniczne, studia wykonalności, analizy oddziaływania na środowisko, ekspertyzy konserwatorskie).
DEPARTAMENT WIODĄCY
Departament Szkolnictwa Artystycznego
CELE ZADANIA
1. Cel ogólny
Wyrównanie dostępu do dóbr i usług kultury oraz stworzenie warunków do realizacji celów statutowych Stowarzyszenia "Pro Kultura", w zakresie upowszechniania kultury i sztuki oraz ochrony dziedzictwa narodowego poprzez wykonanie projektu architektonicznego do dokumentacji projektowo - kosztorysowej na odbudowę i adaptację gorzelni dla potrzeb utworzenia Ośrodka Regionalnego w Gardzienicach.
Lubelskie Stowarzyszenie Kultury "Pro Kultura" jest zrzeszeniem osób fizycznych, zawiązanym dla promocji, rozwoju i propagowania kultury i sztuki oraz ochrony dóbr kultury i tradycji Polski, upowszechniania idei integracji europejskiej i współpracy między społeczeństwami, przyczyniania się do rozwoju świadomości narodowej, kulturowej i obywatelskiej, a także wspierania osób i organizacji podejmujących takie działania.
Jednym z celów priorytetowych stowarzyszenia jest utworzenie Ośrodka Regionalnego w Gardzienicach, na bazie ruin tamtejszej gorzelni. Wstępna koncepcja odbudowy i adaptacji ruin gorzelni w Gardzienicach została opracowana w ramach pracy magisterskiej "Stara Gorzelnia w Gardzienicach", p. Kornela Ł. Wojciechowskiego napisanej pod kierunkiem dr inż. arch. Jerzego Uścinowicza, na Wydziale Architektury, Politechniki Białostockiej w Białymstoku.
Zarówno odbudowa i adaptacja gorzelni w Gardzienicach, jak i realizacja drugiego z projektów, do którego się przygotowujemy tj. Rewitalizacja zespołu dworskiego w Brzezicach z przeznaczeniem na utworzenie Centrum Edukacji Regionalnej, wpisują się w dzieło rozwoju subregionu dorzecza rzeki Giełczew.
Zrównoważony rozwój subregionu dorzecza Giełczwi interesuje nas nie tylko z uwagi na zamiar prowadzenia inwestycji w Gardzienicach i Brzezicach. Uważamy, że jest to region o szczególnych wartościach dla polskiego dziedzictwa narodowego i różnorodności biologicznej ze wszech miar zasługujący z jednej strony na ochronę, a z drugiej na promocję i rozwój. Jesteśmy zafascynowani tym "nieprzerwanym pasmem ludzkich siedzib sięgających rodowodem średniowiecza. Wśród których na urwistych, zalesionych skarpach widnieją pozostałości ścian dworów szlacheckich, najczęściej z XVII w., otoczonych bujnym starodrzewiem podworskich parków ." [Lucjan Świetlicki, "Dwory nad Giełczwią", Norbertinum, Lublin 1999].
Propagujemy również ideę współpracy w ramach klastra "Dolina Giełczwi". Jest to także nasza inicjatywa, której celem będzie zintegrowanie rozproszonych dotychczas działań samorządów lokalnych, instytucji i organizacji działających na rzecz subregionu i jego mieszkańców. Działania realizowane w ramach struktury klastra będą miały na celu doprowadzenie do wzrostu atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej, podniesienia jakości życia mieszkańców i stworzenie spójnego programu dla zrównoważonego rozwoju subregionu i wszystkich sygnatariuszy porozumienia oraz zwiększenie świadomości społeczności lokalnej dotyczącej możliwości wykorzystania miejsc i potencjału kulturowego.
Zadania o których mowa są elementami dużego projektu pod nazwą "Strategia Rozwoju Doliny Giełczwi", którego opracowanie rozpoczęto w 2006 roku. Do współpracy przy realizacji tego projektu, jak i poszczególnych zadań, zaprosiliśmy:
Szkoły wyższe
Samorządy lokalne
Ośrodki naukowo-badawcze, doradcze
Instytucje Kultury
Przedstawicieli sektora prywatnego oraz organizacji pozarządowych działających na tym obszarze.
Pozyskanie środków na dokumentację techniczną w celu realizację inwestycji w Gardzienicach jest fundamentem, bez którego aplikowanie o dalsze fundusze na lata 2007-2013 w szczególności do programów RPO Województwa Lubelskiego i PO Infrastruktura i Środowisko będzie niemożliwe. Bez opracowanej dokumentacji nie będzie możliwym również uzyskanie pozwolenia na budowę, co jest warunkiem ubiegania się o środki na realizację inwestycji. Stowarzyszenie pomimo zaangażowania w projekt wielu osób i instytucji popierających i uczestniczących w realizacji tego pomysłu, nie jest w stanie samodzielnie pokryć kosztów przygotowania wymaganych dokumentów.
Mamy nadzieję, że osoby oceniające niniejszy wniosek dostrzegą ogromne bogactwo możliwości jakie niesie za sobą odbudowa tego typu obiektu, będącego pozostałością zabudowań poprzemysłowych i adaptacja z przeznaczeniem na cele kulturalne. Zwłaszcza, iż na terenie Polski dotychczas zrealizowano niewiele tego typu pomysłów, a działalność już zrealizowanych cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem. Ważnym jest także fakt iż w obszarze założenia Pałacowo-parkowego w Gardzienicach ma swoją siedzibę Ośrodek Praktyk Teatralnych "Gardzienice", instytucja kultury współprowadzona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Samorząd Województwa Lubelskiego. Dzięki wspólnemu działaniu i realizacji przedsięwzięć, które wpisane są w plany tak Ośrodka, jak i Stowarzyszenia, będzie możliwy dalszy rozwój i promocja, zarówno w/w wymienionych, ale przede wszystkim kultury polskiej, regionu lubelskiego i subregionu doliny Giełczwi.
Wierzymy, że nasza koncepcja zostanie doceniona i otrzymamy wsparcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, bez którego realizacja planowanych zamierzeń będzie niemożliwa.
2. Cele szczegółowe
TERMIN ZADANIA ORAZ PLANOWANE DZIAŁANIA
Pozyskanie środków i wykonanie projektu architektonicznego do dokumentacji projektowo - kosztorysowej na odbudowę i adaptację gorzelni dla potrzeb utworzenia Ośrodka Regionalnego w Gardzienicach, jest pierwszym etapem całego zadania.
Rozpoczęcie zadania planowane jest na wrzesień 2007 roku, po otrzymaniu środków z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ponieważ jest to specyficzne przedsięwzięcie, bardzo ważnym etapem będzie opracowanie programu funkcjonalno-użytkowego. Podstawą do tego opracowania będzie praca magisterska pt. "Stara Gorzelnia w Gardzienicach" - autorstwa Kornela Ł. Wojciechowskiego napisana pod kierunkiem dr inż. Arch. Jerzego Uścinowicza, na Wydziale Architektury, Politechniki Białostockiej w Białymstoku oraz opracowany na jej podstawie wstępny projekt architektoniczny, koncepcyjny restytucji i adaptacji ruin starej gorzelni w Gardzienicach, przez zespół projektowy pod kierunkiem dr inż. arch. Jerzego Uścinowicza, zaakceptowany przez Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie.
Kolejnym etapem planowanego zadania będzie wykonanie wszelkich prac przygotowawczych koniecznych do wykonania projektu architektonicznego, polegających na:
Przez cały okres trwania zadania kontrolę nad prawidłową jego realizacją sprawować będzie koordynator projektu, we współpracy z osobami odpowiedzialnymi za obsługę prawną i księgową projektu.
CYKL ZADANIA
Wykonanie projektu architektonicznego jest pierwszym etapem koniecznym do wykonania pełnej dokumentacji projektowo - kosztorysowej na odbudowę i adaptację gorzelni dla potrzeb utworzenia Ośrodka Regionalnego w Gardzienicach. Wykonanie projektu architektonicznego pociąga za sobą cykliczność kolejnych działań. W kolejnym etapie, w ramach następnych zadań, opracowane zostaną pozostałe części dokumentacji:
MIEJSCE REALIZACJI ZADANIA
Rozkwitający przemysł gorzelniczy w XIX-wiecznej Polsce przyczynił się do powstawania obiektów przeznaczonych do produkcji wytworów technologii destylacyjnych. Jednym tego typu funkcjonującym zakładem produkcyjnym w ówczesnej Polsce była gorzelnia we wsi Gardzienice. Miejscowość ta położona jest w południowo - wschodniej części Polski na Lubelszczyźnie, w granicach gminy Piaski (powiat świdnicki), oddalona 32 km na południowy - wschód od Lublina, pośród malowniczego krajobrazu Wyniosłości Giełczewskiej. Zbiegające się tu trzy wielkie różnorodne krainy geograficzne (Niż Środkowoeuropejski, Wyżyna Małopolska oraz Niż Środkoworosyjski) wpłynęły na ukształtowanie ciekawej okolicy regionu. Jest to teren podzielony wieloma wzniesieniami i dolinami rzeki Giełczwi. Gardzienickie okolice są miejscem, gdzie spotkać można chronione gatunki flory i fauny.
Lubelskie Stowarzyszenie Kultury "Pro Kultura" jest właścicielem nieruchomości gruntowej o numerze 1545/26 zabudowanej ruiną gorzelni, w miejscowości Gardzienice, gmina Piaski, zlokalizowanej w strefie ochrony konserwatorskiej ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy.
Odnowione wnętrza głównego budynku stanowić będą siedzibę Ośrodka Regionalnego w Gardzienicach. W kondygnacji piwnicznej zostanie zorganizowane Muzeum Gorzelnictwa na Lubelszczyźnie, a w centralnej części budynku możliwym będzie prześledzenie całego cyklu produkcyjnego, którego finałem ma być degustacja destylowanego produktu w pomieszczeniu zaprojektowanym tak, by każdy mógł poczuć się, jak w XIX-wiecznym szynku. W kondygnacji przyziemia znajdzie miejsce Muzeum Regionalne, którego sale przygotowane będą do ekspozycji stałych i czasowych, zaadoptowane w taki sposób, by mogły odbywać się w nich także spektakle, koncerty, szkolenia i konferencje. W kondygnacji najwyższej budynku zostaną umieszczone m.in. pracownie artystyczne i rękodzielnicze, biblioteka multimedialna i sala audiowizualna.
Poza budynkiem gorzelni ważnymi elementami dla funkcjonowania Ośrodka będą: dziedziniec z wewnętrznym ogrodem i eksponatami, które ze względy na duże gabaryty nie znajdą miejsca w budynku oraz zrekonstruowany magazyn okowity, który stanowił będzie bazę noclegową.
ZASIĘG ZADANIA
Wieś Gardzienice, Powiat Świdnicki, Województwo Lubelskie należy jednak zaznaczyć, iż odpowiednio prowadzone promocja i prezentacja odnowionego obiektu przyczynią się ochronie dziedzictwa kulturowego, co także wypełnieni lukę w niewielkiej ilości tego typu obiektu w skali krajowej.
Wykonanie projektu architektonicznego jest pierwszym etapem zaplanowanych, komplementarnych i zasadnych działań zmierzających do wykonania pełnej dokumentacji projektowo-kosztorysowej, wykonania inwestycji polegającej na odbudowie gorzelni, stworzenia Ośrodka Regionalnego w Gardzienicach, w przyszłości także Centrum Edukacji Regionalnej Brzezicach", będących fazą większego przedsięwzięcia tj. "Strategii Rozwoju Doliny Giełczwi". Stworzenie takich instytucji będzie miało wpływ nie tylko na społeczność lokalną, subregion, ale także Województwo Lubelskie i teren całego kraju.
PRZEWIDYWANA LICZBA UCZESTNIKÓW
W realizację przedmiotowego zadania bezpośrednio zaangażowani są: koordynator projektu oraz wykonawcy: programu funkcjonalno-użytkowego, badań geologicznych, mapy do celów projektowych oraz projektu architektonicznego. Zadanie obsługiwane jest pod względem prawnym i księgowym.
UDZIAŁ W REALIZACJI ZADANIA INNYCH PODMIOTÓW
W trakcie realizacji zadania będzie my korzystali z pomocy Katedry Architektury Wydziału Inżynierii Budowlanej i Sanitarnej oraz Katedry Marketingu Wydziału Zarządzania i Podstaw Techniki, Politechniki Lubelskiej; Instytutu Nauk o Ziemi oraz Instytut Kulturoznawstwa, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Instytutu Roślin Ozdobnych i Architektury Krajobrazu, Wydziału Ogrodniczego, Akademii Rolniczej w Lublinie Wydziału Architektury, Politechniki Białostockiej oraz Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
SPOSÓB PROMOCJI
Informacje dotyczące zadania, jego celów, planowanych działań zostaną umieszczone na stronie internetowej stowarzyszenia w specjalnie wydzielonej części. Materiały promocyjne i informacyjne będą zawierały informacje o dofinansowaniu zadania ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
PRZEWIDYWANE EFEKTY RZECZOWE
Przewidziane efekty rzeczowe zadania Wykonanie dokumentacji projektowo - kosztorysowej dla inwestycji "Odbudowa i adaptacja gorzelni na rzecz Ośrodka Regionalnego w Gardzienicach" to:
Ośrodek Regionalny w Gardzienicach
Centrum Edukacji Regionalnej w Brzezicach
Ośrodek Transgraniczny w Żółkiewce
